Łożyska ślizgowe
W stosunku do strony obciążeń, funkcjonujących na łożysko, istnieją łożyska ślizgowe:
- Poprzeczne, które mają przeznaczenie do przejmowania obciążeń prostopadłych do osi obrotu wału.
- Wzdłużne, czyli takie, które są obciążone wielkościami działającymi zgodnie z kierunkiem osi obrotu określonego wału.
- Poprzeczno-wzdłużne, które mają przeznaczenie do przejmowania obciążeń zarówno prostopadłych, jak i zgodnych z kierunkiem osi obrotu.
W celu jak największego zmniejszenia oporów ruch pomiędzy powierzchniami ślizgowymi panwi i czopa powinna być wytworzona warstwa nośna smaru lub gazu (najczęściej powietrza).
W zależności w jaki sposób nakłada się smar na łożyska, rozróżniamy:
- Hydrostatyczne (aerostatyczne), w których to skorupa nośna smaru jest nakładana pod ciśnieniem,
- Hydrodynamiczna (aerodynamiczne), w których to skorupa nośna smaru powstaje w wyniku ruchu obrotowego czopa odnośnie do panwi i wzajemnego poślizgu pomiędzy powierzchniami ślizgowymi.
Osmarowywanie łożysk ślizgowych powietrzem używa się w urządzeniach o małej nośności, oraz o ogromnych prędkościach obrotowych. Tarcie ślizgowe, które występuje pomiędzy panwią łożyska oraz czopem wału, w dużej mierze jest uzależnione od surowców współpracujących elementów, od chropowatości ich płaszczyzny, od sposobu smarowania oraz od mocy nacisku. Gorąco wydzielające się w trakcie tarcia może sprawić iż nagrzanie się łożyska do zbyt wysokiej ciepłoty oraz prędkie jego zużycie, dlatego należy za wszelką cenę dążyć do osiągnięcia wyniku możliwie jak najmniejszego tarcia.
Możemy przy tym wyróżnić dwa rodzaje tarcia:
- Tarcie suche, które polega na nie smarowaniu części współpracujących,
- Tarcie płynne, które polega na niewielkiej warstwie smaru pomiędzy powierzchnią czopu oraz panwi,
- Tarcie mieszane, przy którym płaszczyzny współpracujące połowicznie stykają się na końcach swych nierówności, zaś na pozostałej płaszczyźnie są rozdzielone minimalną warstwą smaru.
**Kopiowanie, rozpowszechnianie, wykorzystywanie w części lub w całości powyższego tekstu jest zabronione.